3 theatervrouwen boven

April 9, 2020

Met BLVRD willen we je een platform aanbieden waar je kunt ontdekken wat er zoal te beleven valt in Brugge, op vlak van food, drinks, events, cultuur, muziek ... en theater! Voor dat laatste luik werken we samen met de Brugse cultuurcentra om jullie zo goed mogelijk te bedienen. Dit voorjaar stonden er opnieuw heel wat interessante stukken op de agenda die we wilden delen met jullie, maar door de impact van het coronavirus worden alle voorstellingen jammer genoeg tot nader order uitgesteld. Toch willen we jullie de gesprekken met Sien, Nele en Maja, 3 vrouwelijke makers, niet onthouden.

KAAP schiet drie keer raak met drie voorstellingen waarin telkens een vrouw achter het stuur staat. Ze hebben elk hun eigen verhaal en achtergrond en zouden elk een stuk brengen in april en begin mei. Jammer genoeg kunnen de voorstellingen niet doorgaan, maar we stellen ze niettemin graag aan je voor, want stuk voor stuk zijn Sien Vanmaele, Nele Vereecken en Maja Westerveld de moeite waard om te volgen.

 

 

Sien Vanmaele | I lost my mom at the supermarket

Sinds 2020 is KAAP vaste partner van Sien Vanmaele. De maker met West-Vlaamse roots en thuisbasis in Antwerpen, zakt voor het eerst in 18 jaar af naar de Brugse podia met haar nieuwste voorstelling. “Ik ken KAAP al langer, via Jason die indertijd bij Vrijstaat O.
werkte. Hij vroeg me om mee te helpen aan een kindervoorstelling ter vervanging van een medemaker die toen last minute was uitgevallen. Zo zijn in we contact gebleven. Nu heb ik het gevoel dat er weer mogelijkheden zijn in West-Vlaanderen en kijk ik ernaar uit om naast steden als Antwerpen en Rotterdam ook Brugge aan te doen.”


Hoe ben je begonnen met theater?
Sien: “Eigenlijk al van jongs af aan. In de lagere school deed ik vaak mee met de jaarlijkse toneelstukjes in de kerk waar ik de grotere rollen zoals Maria mocht spelen. Na die eerste kennismaking, volgde ik tijdens het middelbaar deeltijds kunstonderwijs. Het was al snel duidelijk dat ik iets wilde doen met theater en zo heb ik meegedaan aan de toelatingsproeven in zowel Gent als Brussel. Jammer genoeg was ik er toen voor beiden niet door en ben ik gestart met de opleiding Taal & Letterkunde, ook een belangrijk element binnen theater. Tijdens die studies bleef ik bezig met theater, ik schreef stukken en speelde rollen in o.a. fABULEUS van Kunstbende. Na 3 jaar probeerde ik het nog eens, dit keer aan de Toneelacademie Maastricht, en mét succes.”

Wat moeten we onder de titel verstaan?
“Ik probeer altijd te starten vanuit een bepaalde kwestie of dilemma en probeer dat een persoonlijke invulling te geven. Het stuk gaat effectief over mijn avonturen in de supermarkt ALDI, waar mijn moeder al haar hele leven werkt. Vanuit het gevoel dat daar iets lag, heb ik beslist om 5 maanden mee te draaien in een van hun winkels.
Op voorhand was het niet duidelijk wat ik daar precies zocht, maar door er effectief te werken doe je zoveel kennis en ervaring op waardoor je heel veel inside informatie verzamelt, die je als buitenstaander of via literatuuronderzoek nooit kunt te weten komen. Je start daar als nieuweling, maakt vanalles mee, komt in situaties terecht en gaat daar op een bepaalde manier mee om. Op het moment zelf is het een confrontatie met een totaal ander systeem, andere mensen, een andere manier van werken en sociale interactie. Achteraf kun je die losse fragmenten samenbrengen tot een geheel en krijgt de voorstelling vorm.”

Ga je altijd proefondervindelijk te werk voor je performances?
“Dat ‘veldonderzoek’ vind ik heel belangrijk omdat je zoveel ervaringen opdoet die je kunt meenemen in je analyse voor het stuk. Door als kassierster te gaan werken voor deze voorstelling, kreeg ik bv. de map met het arbeidsreglement, zoals elk beginnend werknemer. Zo’n documenten alleen al bevatten een schat aan informatie dat je niet zelf kunt verzinnen. Door me onder te dompelen in die ‘leefwereld’ snap ik beter de keuze van de mensen die er werken en voel ik ook beter de emoties die ze dagelijks voelen.  Zo’n onderzoek vraagt natuurlijk wel tijd, vooral de reflectie achteraf (de job zelf heb ik ‘maar’ 5 weken uitgevoerd, en het hoefde ook niet veel langer te duren). Op dat moment waren mijn conclusies overwegend negatief terwijl ik er nu, een jaar na datum, toch anders tegenover sta. Het is dus belangrijk om je tijd te nemen, alle indrukken en gedachten samen te brengen tot een zo compleet mogelijke reflectie. Bij Witlof from Syria (vorige voorstelling) heeft dat ook meer dan een jaar geduurd dat ik alle inzichten had neergepend.”

 

Is de band met je mama verbeterd door deze voorstelling te maken?

Sien: Door mee te draaien in het systeem, versta je beter de inhoud en de stress die erbij komt kijken en wat dat doet met een mens. We hebben niet in dezelfde winkel gewerkt, want de regel is dat familie niet in dezelfde ALDI mag werken. Ik stond in Borgerhout, mijn moeder in West-Vlaanderen. Het was een goede les om te beseffen dat de keuzes die ik gemaakt heb in m’n leven de ‘juiste’ zijn. Door het ene uiterste op te zoeken, een job in een sector die ik nooit zou opzoeken, besef ik dat het andere uiterste waar ik in zit als theatermaakster, waar heel veel vrijheid en zelfstandigheid is maar ook onzekerheid, wel past bij mij. Op bepaalde vlakken kunnen de twee niet verder uit elkaar liggen, en toch zijn er gelijkenissen. Ik liep tegen dezelfde obstakels aan: stress, het is nooit goed genoeg en er zijn nooit genoeg middelen. Dat is nu heel snel samengevat, maar die zaken maken deel uit van het kapitalistische systeem waarin we leven en waar we allemaal deel van uitmaken. In dat opzicht zitten we allemaal in hetzelfde schuitje, is het voor iedereen hard werken.
 

Voor je werk inspireer je je op de gebeurtenissen in je eigen leven, welke thema’s raken en inspireren jou?

Sien: Vaak zijn dat maatschappelijke thema’s zoals duurzaamheid, de vluchtelingencrisis, de klimaatproblematiek. Dat klinkt nu heel zwaar en algemeen, vandaar het belang van het proefondervindelijk onderzoek. Het moet echt vanuit een persoonlijk perspectief komen, mijn ervaringen, want ik wil absoluut niet met het vingertje wijzen naar de mensen. Het start eerder vanuit het onrecht dat ik voel, maar op het einde van de voorstelling wil ik dat het publiek over hun eigen leven reflecteert en zich afvraagt: hoe zijn wij nu bezig en is er ruimte voor verbetering? Zo wil ik een brug slaan tussen de maatschappij en de creatieve sector, want het is te gemakkelijk om zoals bij deze voorstelling een kapitalistisch bedrijf af te breken, terwijl we wel allemaal deel uitmaken van hetzelfde systeem. We moeten ook naar onszelf durven kijken en onszelf in vraag durven stellen.

 

Is muziek een belangrijk onderdeel van je voorstellingen/performances? Sien: Absoluut. De basis van mijn theatervoorstellingen is steeds de tekst, in combinatie met ofwel muziek ofwel voeding. I lost my mom is een muziekvoorstelling waarbij de tekst bijna samen wordt gecomponeerd met de muziek als bijna-liedjes of één groot stuk. Afhankelijk van het gevoel of de boodschap, loopt het ritme van de tekst samen met de muziek of is het net aritmisch. De voorstelling zou niet kunnen bestaan zonder muziek die wordt verzorgd door Jason Dousselaere.

 

Wat zijn de andere projecten waar je nu mee bezig bent?
“De volgende voorstelling gaat over klimaat, hier draait het opnieuw rond de combinatie tekst-voeding. De eerste onderzoeken zijn achter de rug, nu komen de kookworkshops eraan. 30 april, de dag waarop normaal gezien I lost my mom te zien zou zijn, zal ik waarschijnlijk de  kookworkshop ‘ter voorbereiding op het einde van de wereld’ via livestream mogen geven. 23 mei zou dan de echte kookworkshop plaatsvinden (tbc). Hier stel ik de vraag centraal: hoe is onze relatie eten tot het klimaat? De workshop zal ook meer gericht zijn op de huidige crisis. We proberen de platgetreden paden te vermijden en willen mensen geen raad geven hoe ze bv. hun eetpatroon kunnen veranderen om het klimaat te redden. Het moet veel dieper gaan dan dat, tot het persoonlijke niveau. Het eerste deel van het onderzoek ging bv. dieper in op fermentatie, hiervoor onderzochten we processen van micro-organismen in kombucha. Dankzij dat onderzoek ben ik tot de bevinding gekomen dat je kombucha kunt zien als metafoor voor algemene thema’s zoals geduld, het wachten.”

 

Lonkt het buitenland? 

Sien: Sowieso speel ik mijn voorstellingen deels in Nederland. Daar deden we al try-outs voor I lost my mom at the supermarket. Met de food performance Witlof from Syria zijn we ook geselecteerd voor het internationale Fringe Festival in Edinburgh. Voor I lost my mom heb ik ook een week in Avignon gezeten met andere theatermakers en zelfs delen naar het Frans vertaald voor de ontwikkeling van bepaalde personages. Er zijn dus kansen, maar de vraag is of we er zullen geraken met alle besparingen op vlak van cultuur. Van mij mag het buitenland gerust komen!

 

 

Nele Vereecken | Angel

Nele: “Na mijn eerste opleiding ergotherapie ben ik toch maar auditie gaan doen voor het RITCS in Brussel en heb ik theater gestudeerd, een kinderdroom die uitkwam. Na mijn studies ben ik in de Belgische hoofdstad blijven plakken dus Brugge is onbekend terrein voor mij. Ik stond er er wel al eerder op de planken met Barbara Claes voor de voorstelling Euthanasie met Barbara en Stefanie (ter vervanging van Stephanie Claes).”

“Nu focussen we volledig op de voorstelling Angel, het stuk vertrekt vanuit een soort verbeelding over Angela Merkel, zij vormt een bron van inspiratie denk ik, niet alleen voor mezelf, maar voor veel mensen. Naast Angela, die de basis vormde voor dit stuk, heb ik heel wat inspiratie gehaald uit de boeken van Hannah Arendt, een groot filosofe en politiek denker van de 20e eeuw. Tot slot werd ik ook getriggerd door het fictieboek Adolf H.
van Éric-Emmanuel Schmitt. Deze roman gaat over het leven van Adolf Hitler, maar Schmitt heeft er 2 Adolf Hitlers van gemaakt. Je hebt de ene Adolf Hitler die er niet door was op zijn examen in de kunsten en die de persoon is geworden die wij allemaal kennen. Daarnaast heb je volgens de roman de andere Adolf Hitler die er wel door was op zijn examen in de kunsten, en die mocht beginnen aan de opleiding. Hij ontmoet er allerlei mensen, moet ook gaan vechten in de oorlog, gaat in de leer bij Freud (psychoanalyse) en wordt uiteindelijk leraar. Ik vond dat een heel prikkelende gedachte, het boek brengt immers 2 levensverhalen die beiden even waar kunnen zijn, het ene is effectief waargebeurd, het andere is volkomen imaginair, maar heeft ook waarheden in pacht. Daarover gaat Angel ook, het gebruiken en misbruiken van de geschiedenis. In zekere zin is er inderdaad een link met de problematiek van het fake nieuws, fake nieuws dat zegt dat er maar één waarheid is, de hunne. Wij willen het met deze voorstelling ook hebben over de mogelijkheden en de verbeeldingen die zeggen dat er meerdere realiteiten zijn.”
 

 
Maja Westerveld | Herrie

Ode aan de poging
Met de voorstelling Herrie brengt Maja Westerveld een ode pur sang aan de poging. “Het stuk gaat over een verzameling mensen die zich het leven anders hadden voorgesteld maar er, elk op hun eigen manier, het beste van maken. Het stuk, een monoloog, vertelt het verhaal van Herman, een Rotterdammer, excellent puzzelaar en getrouwd met Gerda. Zolang Herman puzzels maakt in zijn kamer is er geen vuiltje aan de lucht, maar aan de buitenwereld kan hij geen touw vastknopen. Zijn vrouw leest boeken over vrouwen die het slechter hebben dan zij. Dat aanbod wordt steeds kariger en dat ligt niet aan het aanbod en ook niet aan Gerda, zegt ze fijntjes tegen Herman. Hij zoekt zijn toeverlaat in het boek dat Gerda leest voor ze hem verlaat. Een boek over het wel en wee van Mevrouw van Veen, die op haar beurt wordt omringt  door figuren die allemaal een droom hebben, maar niet de tools, noch de ballen om die droom te realiseren.”

Klein maar dapper
“Ik ben gefascineerd door normale mensen, die nergens in uitblinken behalve in hun eenvoudige zelf zijn, en die zich al struikelend een weg door het leven ploeteren.” Vertelt Maja. Portretten van mensen die in hun eentje wegwijs moeten worden in een zeer complexe realiteit, maar die toch optimistisch blijven en vol fantasie, interesseren me mateloos. “Ik hou van de magie van theater en om werelden te creëren met personages die op onze wereld lijken, maar daar een vreemde, uitvergrote versie van zijn.” Gaat Maja verder. “Mijn inspiratie wordt gevoed door films, series, boeken, ... aangebracht door onder andere Stef (artistiek leider Abattoir Fermé, die mij begeleidt als maker). Het is inspirerend om te zien hoe filmmakers, schrijvers, tekenaars, kortom artiesten, een universum of een verhaal bouwen, en welke laag fictie zij over de realiteit smeren. Ik heb dan ook grote bewondering voor artiesten die met hun werk mensen kunnen treffen.” Zelf ben ik al doende aan te ontdekken wat mijn werk kenmerkt en die eigen stijl te ontwikkelen, met als hoofddoel een zo goed mogelijke theatermaker te worden.

Wordt vervolgd
Maja: “Vorig seizoen bracht ik mijn voorstelling Drek in KAAP. Als ik me niet vergis heeft KAAP Drek blind geboekt (op aanraden, zonder de voorstelling te hebben gezien). Dat is voor makers die hun circuit aan speelplekken en publiek nog aan het uitbouwen zijn een geschenk uit de hemel én het was een warme kennismaking, want nu sta ik opnieuw op de planken met Herrie. Er staat trouwens een project op de planning waarin ik met Bruggelingen ga samenwerken, ik kijk er naar uit om te ontdekken  wat Brugge te bieden heeft. Juist nog wat oefenen om het Brugs te verstaan ;). Daarnaast ben ik volop aan het schrijven. De eerste paar tekstversies van Herrie bleven steeds een variant op wat ik eerder gemaakt heb en ik wilde iets nieuws maken. Dat bleef weken kleven in een herhaling van zetten, tot ik het eerste hoofdstuk schreef van het boek dat Gerda aan het lezen is. Daar diende zich een compleet andere ingang aan, de eerste hoofdstukken van dat boek zijn de basis van Herrie geworden. Gaandeweg heb ik die tekst omgevormd tot een theatertekst, en nu wil ik het boek dat Herman in mijn voorstelling leest in het echt schrijven.”



 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload