OPEN HUIS in De Republiek

September 10, 2018

Na twee make-overs (een tijdelijke en een definitieve) is het voor De Republiek tijd om officieel te openen. Het weekend van 22 en 23 september stelt het gebouw zijn deuren open tijdens een ‘Open Huis’. BLVRD sprak op het terras van De Republiek met architect Lennart Claeys van Architectuuratelier Dertien12, al benadrukt hij: “Ik ben niet alleen! We zijn met een team van veertien architecten, met veel verschillende leeftijden, inbrengen en visies”. Een gesprek over zowel fysiek als mentaal verbouwen en het gebruik van elke vierkante meter openbare ruimte in Brugge.

 

 


De Republiek huist diverse organisaties en het wordt op verschillende manieren gebruikt: een café met een groot terras, een cinema, verschillende vzw’s… Er moest ruimte bij gecreëerd worden. Lennart: “Dat was de uitdaging: hoe brengen we alle organisaties bij elkaar? Want dat is nodig! Vroeger zat iedereen verspreid in aparte kamertjes in het gebouw. Er was niet veel contact met elkaar. Wanneer je met diverse organisaties samen zit, krijg je een kruisbestuiving. Je gaat op een frissere manier naar dingen kijken. En je gaat niet allemaal dezelfde fout maken. Ook als architect vind ik dat belangrijk. Soms kan iemand met een volledig andere achtergrond met een interessante nieuwe invalshoek komen of bepaalde dingen juist in vraag stellen."

 

Fysiek verbouwen

Er moest dus een plaats gevonden worden om die kruisbestuiving te creëren. “De enige plaats waar we mochten bijbouwen was op het terras van De Republiek. Hier stonden vroeger garages en is dus bouwgrond. Maar dat wilden we natuurlijk niet. De tuin is fantastisch: heel Brugge komt hier naar toe. Het is een soort stadspark. En dat wilden we juist maximaliseren.” De oplossing bevond zich in de geschiedenis van het gebouw. De Republiek heeft gefungeerd als een boterweegplaats, een theater, een poppentheater, een cinema… “We hebben echt allerlei dingen teruggevonden: handgetekende details van armleuningen, van de verlichting… Maar ook een foto van het dak. Vroeger stond op het gebouw een hellend dak, wat gesneuveld was door een brand. Van UNESCO Werelderfgoed moet alles in het historisch centrum een hellend dak hebben. Dus het dak kwam er terug op, en hop, daar was onze bureauruimte met een prachtig zicht op de stad.”

 

“We trekken alles op een subtiele manier open.  Zo vervagen de grenzen tussen de stad en De Republiek.”
 

De stad binnenbrengen

“De tuin is zo belangrijk voor Brugge. En dat wilden we maximaal uitspelen, zonder enorm grote wijzigingen in het historische gebouw aan te brengen. We hebben goed gekeken naar waar de kwaliteit al zat. Zo hebben we de voorgevelramen een klein beetje naar beneden getrokken. Vroeger zaten die boven je hoofd en kon je enkel door de voordeur binnenkijken in het café. Nu kan je vanop de Sint-Jakobsstraat al in het café kijken en vanuit het de Botershuis-steeg het terras zien. Het is een kleine en verfijnde aanpassing, maar het maakt de mensen nieuwsgierig!

 

De twee meest ingrijpende aanpassingen zijn ongetwijfeld de twee glazen wanden die geplaatst zijn: een aan de straatkant en een aan de kant van de tuin. “Dat zijn twee overgangsruimtes. Wanneer je van de Sint-Jakobsstraat het café binnenkomt, beland je in de stadsfilter met dezelfde vloer als het voetpad buiten. Als je daar de ramen openzet, hoor je de straat: de kinderen die naar de muziekschool gaan, de auto’s, vloekende mensen. Het is echt een overgangsgebied. Je trekt de stad lichtjes naar binnen. Wanneer je van het café naar het terras wil gaan, ga je eerst door de wintertuin. Daar hebben we de tuin wat naar binnen willen halen. We trekken alles op een subtiele manier open. Zo vervagen de grenzen tussen de stad en De Republiek.”

 

Niet alleen het gebouw zelf, maar ook het terras onderging een make-over, al was de huidige uitkomst niet het eerste idee volgens Lennart: “We hadden plannen voor een volledig ingerichte tuin, met allerlei planten en bomen. Maar dat zou verrassend geweest zijn voor de eerste twee jaar. Nu hebben we een grote oppervlakte die snel heringericht kan worden, en dat is ook de bedoeling! Wat we nu hebben is het karkas van de tuin. Maar we kunnen hem bijvoorbeeld ook een tweetal jaar aan de chef van de keuken geven. Dan zou het hier waarschijnlijk vol kruiden staan en wie weet met kippen voor zijn eieren. Twee jaar later kunnen we bijvoorbeeld een vijver met elektrische bootjes zoals in Parijs aanleggen en dan zal het hier vol zitten met jonge gezinnen. Zo blijft de tuin in beweging.”

 

“We hebben bij dit alles ook zoveel mogelijk willen hergebruiken. Zo zijn de lange tafels en de plantbakken gemaakt van de oude vloer. We kijken naar de ruimte en het materiaal die er al is en gaan dingen niet zomaar weg doen. Wij zeiden: "Danku, er ligt hier 340 vierkante meter hout." Geef het een tweede leven, tot het echt opgebruikt is. Heel wat materiaal wordt vaak zomaar weg gesmeten, zeker in de bouw. We hebben Vlaanderen al volgebouwd, dus laat ons eerst kijken naar wat we al hebben en daar creatief mee omgaan. Architectuur draait nog te vaak om bouwen, terwijl je al heel wat ruimtes hebt om veel mee te doen!”“Eigenlijk hebben we een stadsatelier nodig, waarmee we met allemaal mensen samen de stad herdenken. Een groep die de ogen open houdt en naar de wereld kijkt voor oplossingen. Als in Sao Paolo iets interessant gebeurt kan dat misschienook in Brugge! Het volgende wat ik graag zou doen: iemand een soort stadsloper van Brugge geven. Iemand die een sleutel heeft van alle gebouwen. Iemand die naar iedereens noden luistert en alle lege ruimtes en gebouwen analyseert. Het is misschien wat naïef, maar ik geloof er in.

 

Mentaal verbouwen

Dat fysiek verbouwen heeft tot doel om ook mentaal te gaan verbouwen. Dat blijkt een van de stokpaardjes van Dertien12: “We willen mensen samenbrengen. Eigenlijk doen we hier in De Republiek wat we met de stad willen bereiken. We geloven in de kracht van ontmoeten, elkaar motiveren, inspireren. Die kaart trekken we open. We kijken in de wijk - en bij uitbreiding gans Brugge - welke gebouwen we hebben en welke mensen er zitten. Iedereen is met zichzelf bezig, terwijl je zoveel van elkaar kan leren en kan leren uit elkaars fouten. Dat geldt voor iedereen. Het is niet nodig voor iedereen om opnieuw het warm water uit te vinden.”

 

Samen met Stad Brugge wordt gekeken hoe de volledige Biekorf-site kan herdacht worden en hoe de verschillende organisaties elkaar kunnen versterken. Ooit werd een muur gebouwd tussen het Cultuurcentrum en de Bibliotheek. We moeten echter op zoek naar manieren op mensen te verbinden, in plaats van te scheiden. Buren doen praten. In de plaats willen we een ontmoetingsplek die overdag kan dienen als een leescafé en ’s avonds als bar voor het Cultuurcentrum. Mensen moeten er elkaar kunnen ontmoeten en zo zorgen we met architectuur voor een kruisbestuiving. Dat geeft energie aan iedereen!” Dat herdenken van de publieke ruimte trekt Dertien12 door naar de volledige stad. Zo hebben ze voor de tweede editie op rij een belangrijke rol in de Triënnale: “Drie jaar geleden ontwierpen we samen met het Japanse bureau Bow-Wow het zwempaviljoen. Door dat te doen hebben we heel wat vertrouwen gekregen om veel meer betrokken te worden. We ontwierpen opnieuw een paviljoen en hielpen aan heel wat andere constructies mee. Maar ook URB EGG hebben we dit jaar mogen doen, net als de tentoonstellingsruimte in de Poortersloge.”

 

Van beperking naar creativiteit

Heel wat architecten en andere organisaties hebben moeite om te werken in een historisch beschermde stad als Brugge. “Wij zijn juist blij dat we in zo een mooie historische stad mogen werken! Heel veel mensen verlaten Brugge. Ze vinden dat er niets te doen is… Ook bij architecten leeft dat idee dat je hier niets mag doen. Maar gaandeweg zijn we die beperktheid in Brugge niet meer als een beperking gaan zien. Je gaat daardoor juist creatiever uit de hoek komen! We vinden onze stad mooi en tof. Ik woon hier super graag! En vlak bij de zee. Voor mij zijn Brugge en Zeebrugge een geheel. Je hebt het historisch centrum waar je creatief te werk moet gaan met elke vierkante meter. En dan heb je Zeebrugge waar je de naar de toekomst kan gaan: nieuwe technologieën uitproberen en een nieuwe stad maken!“

 

Ik vind dat we ook niet te veel moeten zoeken naar een te grote aanpassing. Zoals in De Republiek: akkoord, het is groot, maar eigenlijk zijn de aanpassingen klein. De twee glazen wanden is het enige echt ingrijpende wat we gedaan hebben. Laat barsten maar zitten, laat de verf maar afbladderen. Laat mensen dromen over wat er vroeger geweest is.”

 

Bekijk meer projecten van Lennart en zijn team op www.dertien12.be

Het volledige programma van Open Huis kan je vinden op http://republiekbrugge.be/open-huis-weekend

 

BLVRD host een radioshow op zaterdag tussen 19u en 21u, live vanuit De Foyer (eerste verdieping)!

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload