Een revolutie met acteurs die doen alsof ze geen acteur zijn die doen alsof ze acteurs zijn

May 4, 2018

Salon Secret is een voorstelling die jongeren (en iets ouderen) wil aanzetten om anders te kijken naar de wereld waarin we leven. En misschien een revolutie starten. Of ook gewoon maar niet. We vroegen het voor de zekerheid toch maar eens aan Wannes Gyselinck!

 

 

Voor Salon Secret slaan drie theatergezelschappen de handen in elkaar. Hoe is de samenwerking tussen Kopergietery, Hof van Eede en Arsenaal/Lazarus tot stand gekomen?
"Het is eigenlijk een family affair. De vraag is gekomen van Kopergietery, een Gents theaterhuis dat voorstellingen maakt voor een jong publiek. Dominique Collet die werkt voor Kopergietery kent het werk van Hof van Eede waar ikzelf, mijn vriendin Ans Van den Eede en haar zus Louise Van den Eede spelen. Dominique is de vrouw van Joris Van den Brande die speelt bij Lazarus dus zo zijn zij erbij gekomen.

Tot slot heb je nog Simon de Winne. Hij speelde lang bij Kopergietery en heeft ook bij ons, Hof van Eede, gespeeld in de voorstelling Dorstig. Het is dus een wirwar van kruisverbanden. We kenden elkaar al zijdelings en zijn met z’n achten beginnen schrijven. We zitten nu al twee maanden aan de tafel en achter de computer en dat lukt. Voorlopig zijn er nog geen revoluties uitgebarsten onderling, het marcheert!"


Was het een bewuste keuze om de vijf personages die het stuk spelen ook te betrekken in de creatie van het stuk?
"Arsenaal/Lazarus en Hof van Eede maken allebei talige voorstellingen. Arsenaal/Lazarus zijn sowieso makers/spelers zoals dat heet. Wij bij Hof van Eede zijn eerder schrijvers/makers. Nieuw teksttheater, dat is waarvoor we gaan. Zeker in een tijd waarin dat niet meer zo evident is. We nemen daar echt onze tijd voor. Dat is ook nodig, een tekst schrijf je niet in enkele weken. Dat is een lang proces. Het voordeel van acteurs die mee schrijven, is dat je de weg kent die elke scène heeft afgelegd. Als je weet wat de boog is, wat de subtekst is, noemen we dat dan, van een dialoog, dan kun je dat personage ook beter spelen. Je kunt je rol inlijven als het ware. In plaats van de woorden uit te spreken die iemand anders schreef, heb je als acteur het gevoel dat het stuk ook van jou is, een soort van eigenaarschap dus. En dat is altijd goed op de vloer omdat je je materiaal dan verdedigt. Zeker voor het stuk dat we nu aan het schrijven zijn. Je moet er volledig voor gaan, anders werkt het niet."

 

Salon Secret behandelt inderdaad niet het makkelijkste thema. Kan je kort uitleggen over wat het stuk gaat?
"Dominique Collet van Kopergietery heeft alle voorstellingen van Hof van Eede gezien. Onze eerste voorstelling, Waar het met de wereld naartoe gaat, daar gaan wij naartoe (2012) vertrok van het boek van Denis Diderot, Jacques le fatalist et son maître. Diderot was een van de virtuozen van de Parsije debatsalons. Onze voorstelling had toen ook de sfeer van een salon, waarin over vanalles kon worden gesproken. Zij vond de manier waarop wij gesprekken op scène vormgaven zeer prikkelend. Het leek haar interessant om iets gelijkaardigs te doen, maar dit keer specifiek voor jongeren. Zeker in onze huidige tijd waar het statuut van taal onder druk staat. We leven in een maatschappij met een sterke beeldcultuur en jongeren zijn heel goed in de retoriek van beelden, maar daardoor dreigen ze misschien een ander soort taalvaardigheid te verliezen. Dat kan gevaarlijk zijn: zeker nu is het belangrijk om iets juist te nuanceren, het juiste woord te kiezen, om je verhaal goed op te bouwen en kritisch met elkaar in debat te gaan en te verschillen van mening. Dat alles staat onder druk. Dus daarom dachten we, laten we opnieuw een salon organiseren. We hebben dat trouwens ook letterlijk gedaan! Met de makers hebben we vorig jaar samengezeten en geprobeerd om, heel spontaan, een goed gesprek te voeren over belangrijke onderwerpen. Dan hebben we gemerkt dat dat niet gemakkelijk is. Een goed gesprek is eigenlijk een kunst: mensen verstaan elkaar niet goed of zeggen soms maar wat. Of ze willen andere overtuigen terwijl ze misschien geen gelijk hebben en dat zelfs weten.

 

"Door voor jongeren te schrijven, werd het ons des te duidelijker dat het voor de aankomende generaties troebele tijden zijn. De jongeren van vandaag zijn wellicht de eerste generatie die echt voelt: wij gaan het minder goed hebben."


Door voor jongeren te schrijven, werd het ons des te duidelijker dat het voor de aankomende generaties troebele tijden zijn. De jongeren van vandaag zijn wellicht de eerste generatie die echt voelt: wij gaan het minder goed hebben. Dat kleurt ook hun blik op de toekomst. Ik denk dat zij het moeilijker hebben om de toekomst hoopvol tegemoet te zien. Dus dachten we, laten we het niet alleen over die Parijse salons hebben waar ze maar babbelen en maar babbelen over hoe ze de wereld kunnen veranderen, maar laten we kijken hoe die gesprekken de wereld ook vormgegeven hebben: in die Parijse salons is namelijk de Franse revolutie voorbereid. Dat leidde ons dus naar de vraag naar revoluties: is het mogelijk om de wereld te veranderen? Wat betekent het om radicaal te zijn? Kan je té radicaal zijn? Als de staat geweld gebruikt, mag je als burger dan ook geweld gebruiken als je niet akkoord gaat met de staat of met de wetten van de staat? Wetten zijn immers niet noodzakelijk rechtvaardig: ook de holocaust was legaal, hoor je wel eens als argument voor de relativiteit van wetten. Er is een punt waarop je kunt zeggen: ik ga niet akkoord met de wetten van de staat, want die zijn onrechtvaardig.

Als je kijkt wie aan de basis staat van die revoluties, dan zie je dat het meestal jongeren zijn. Bij hen sluimert enerzijds een groot potentieel van kwaadheid, die de vonk aan de lont kan leggen, maar anderzijds ook nog een geloof in de maakbaarheid van de toekomst. Sommigen zullen dat dan naïef noemen, maar het is ook een geloof dat zij de wereld die zij op het punt staan te betreden, vorm kunnen geven. Dat het aan hen is om de fouten uit het verleden recht te zetten. Uiteindelijk, een revolutie is altijd een moeilijk thema. Er kleeft altijd wel bloed aan en je kunt je de vraag stellen: is dat nodig? Is dat gerechtvaardigd? Vanuit dat soort wringende thema’s is ons onderzoek vertrokken."

 

 


Wat willen jullie de bezoekers meegeven met jullie voorstelling?
"De hele premisse van onze voorstelling is dat onze vijf revolutionairen theater gebruiken als een dekmantel. Dus ze doen alsof het theater is, maar eigenlijk gebruiken ze theater om een boodschap over te brengen. Het zijn eigenlijk acteurs die doen alsof ze geen acteur zijn die doen alsof ze acteurs zijn, begrijp je? Daarmee willen we iets proberen te vertellen over de manier waarop je ook in je leven je verhalen in eigen handen hebt. Dat kan het grote verhaal zijn van de wereld maar ook het kleine verhaal van je eigen leven. Daarvoor spelen we de hele tijd met lagen van fictie om aan te tonen hoe makkelijk het is om in en uit een verhaal te stappen. In het stuk draagt één personage bijvoorbeeld geen broeken en weigert hij te discussiëren. Waarom? Gewoon uit principe. Dat kun je doortrekken naar je eigen leven. Moet je doen wat je denkt dat je moet doen omdat iedereen dat zegt? Dat vergt wel wat moed natuurlijk. Het is gemakkelijker om je te laten meedrijven met de dominante verhalen zoals ‘geld maakt gelukkig dus ik moet veel werken zodat ik veel verdien’. Maar als je voor jezelf de keuze maakt en kiest om uit het verhaal te stappen kan het ook heel bevrijdend werken. De moeilijkheid van het stuk is dat veel revolutionaire groepen in werkelijkheid mislukken, maar dat verhaal wilden we niet vertellen: vijf mensen willen de wereld veranderen, zijn daarin misschien wat naïef, en komen uiteindelijk in ruzie waardoor hun droom mislukt.
Dan wordt het verhaal van de revolutie een soort tragikomedie. Daarmee zeg je eigenlijk: kijk beste publiek, je moet het zelfs niet proberen want het mislukt toch. Dat willen we dus niet vertellen. We willen mensen naar buiten laten gaan met het idee dat de wereld nog altijd hetzelfde is, maar dat er tegelijkertijd toch iets veranderd is. Dat is de ultieme droom van iedere theatermaker, dat je een lichte herprogrammering in gang zet in de mensen hun hoofd."

Hoe hebben jullie geprobeerd om je doelpubliek te betrekken naast de theatervoorstelling?
"Bij iedere voorstelling zet de Kopergietery ook een traject op met enkele klassen die we betrekken. Eerst hebben we een gespreksronde, dat is altijd een heel interessante ontmoeting van verschillende werelden want je ontmoet ook mensen met moeilijke achtergronden. Dat doet je beseffen dat dingen in beweging zetten ook heel gevaarlijk kan zijn, denk maar aan de Arabische lente. Die gesprekken kruipen ook altijd in de voorstellingen. Uit die gesprekken wordt ook duidelijk dat zo’n ontmoeting met jongeren dingen zichtbaar maakt voor ons waar wij minder gevoelig voor zijn. Wij ouderen hebben een goede radar voor wat er aan het verdwijnen is omdat we al wat langer meegaan en wij denken dat dat het enige is dat bestaat. Totdat we met jongeren praten die een hele goede radar hebben voor wat er opduikt, voor de nieuwe dingen die bliepen, die wij niet waarnemen. Als je die twee radars samenbrengt, dan krijg je mooie ontmoetingen. Als je naar elkaar wilt luisteren tenminste."

 

 

Salon Secret speelt op 9 mei 2018 in MaZ
Tickets: 12/9 euro, 7 euro voor -26.

Salon Secret wordt voorgesteld door KAAP en Cultuurcentrum Brugge en is een productie van Hof van Eede, Kopergietery en Lazarus/Arsenaal
.

 

Meer info:

https://www.kaap.be/programma/salon-secret-maz

http://www.ccbrugge.be/evenement_detail.jsp?evenement=2586

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload